Nieuwsbrief 35 – juni 2015

De tuin in juli

van de redactie

De vakantiemaanden betekenen voor de tuinwerkzaamheden in het algemeen eveneens een periode van relatieve rust. Er hoeft nog maar weinig te worden geplant of gezaaid. Met de groenten en vruchten op de groentetuin ligt het anders, zij zijn nu juist in volle bloei en groei. Ieder stukje aarde wordt bedekt door planten. Zo ziet je dat de natuur meehelpt te zorgen dat de grond niet uitdroogt. Daarom is het belangrijk vanaf juni bodembedekking toe te passen. Wanneer we het over bodembedekking hebben dan bedoelen we bedekking tussen de planten en bedekking van de vrijgekomen stukjes grond door het zaaien van niet voor consumptie bestemde gewassen.

PhaceliaPhacelia is de beste bodembedekker die men kan zaaien tot midden augustus. Wil je later zaaien, kan je beter haver kiezen. Wil je een bodembedekker zaaien die zelfs na een lange vorstperiode behouden blijft tot einde mei, dan kies je voor rogge.

Aardbei

De aardbei is zeker het eerste klein fruit in onze tuin. Afhankelijk van het weer kunnen we deze vollegronds plukken rond eind mei. Aardbeien kunnen we eenvoudig zelf vernieuwen door stevige uitlopers vanaf eind juli tot midden augustus te planten op een voedselrijke, iets hoger gelegen stukje grond. Na uitplanten de jonge plant geruime tijd van water voorzien.

Planten van winterprei

Deze groente wordt bij de meeste tuinders geplant na het rooien van de aardappelen. Prei vraagt veel compost.

Bij het planten moet je erop letten dat je de bladstand in dezelfde richting zet zodat de planten bij de groei elkaar niet hinderen en waardoor de wind vrij spel krijgt en het opdrogen vergemakkelijkt. De plantput laten we op een natuurlijke wijze dichtslibben. Inkorten van de wortels is overbodig, we korten wel de bladeren in. Wanneer de plant flink begint te groeien kunnen we deze aanaarden, zodat het witte gedeelte van de prei wat groter wordt.

Gedurende de groei is het belangrijk de bodem onkruidvrij en luchtig te houden. De grootste belager van prei is de preimot. De rupsen vreten zich via het blad een weg naar beneden. De beste maatregel tegen deze preimot is de prei opkweken onder insectengaaas. Doet men dit niet dan is men eventueel aangewezen op het spuiten met Pyrethrum (Ecostyle)

Keukenraap

Worden gezaaid vanaf eind juni op een worteldag (24 juni, 3 juli en 12 juli). Rapen worden zeer dun gezaaid op een voedselrijke bodem. Rapen mogen niet gezaaid worden op een perceel waarop vroeger kolen werden geteeld omdat deze groente gevoelig is voor knolvoet. Omgekeerd zet men het volgend jaar geen kolen op dit perceel.

Veldsla

Deze wintergroente zaaien vanaf eind juli tot eind augustus. De eerste zaai kan je reeds plukken vanaf eind september tot eind november. Zaaien we pas in september dan is deze groente prima te gebruiken vanaf februari tot eind maart. Veldsla vraagt een droge plaats en benut het voedsel dat overbleef van een vorige teelt. Zaai deze groente zeer dun en vergeet niet het perceel onkruidvrij te houden.

 

Gedroomd land

van de redactie.

Niet alleen het wel en wee van de volkstuin op zich, maar ook activiteiten op ander vlak van de leden van de vereniging verdienen de aandacht in onze nieuwsbrieven.

Henk_papoeaDeze keer de belevingen van een veteraan, ontwikkelingswerker en toerist.

Gedroomd land is het verhaal van Henk Hoogink. In 240 pagina’s vól prachtige foto’s beschrijft Henk zijn belevingen in voormalig Nederlands Nieuw-Guinea.
De eeuwenlange historische band van Nederland met dit gebied en de autochtone bevolking, de unieke cultuur en natuur, maakt dat iedere Nederlander dit boek moet lezen.

Gedroomd land

Het is 16 augustus 1961 en Henk Hoogink wordt als dienstplichtig marinier van net twintig jaar, uitgezonden naar een gebied aan de andere kant van de wereld.

‘Een plek op aarde met witte vlekken en zwarte mensen’.

Deze laatste Nederlandse kolonie in zuidoost Azië werd verdedigd tegen de infiltraties van het Indonesische leger. Nederland had de Papoea’s immers een vrije staat beloofd. Na een indrukwekkende periode van tien maanden komt hij, in een harnas van gips, weer terug in Nederland.
In 1996 keert Henk terug en wordt geraakt door ontmoetingen met gekwetste Papoea’s. Gekwetst doordat hun beloofde eigen land is ingenomen door Indonesië en gekwetst door de brute schending van mensenrechten door datzelfde Indonesië.

‘Papoea’s zijn gekooide paradijsvogels’.

De periode als marinier, de terugkeer in 1996, de oprichting van Stichting Manusia Papua, dertien reizen naar Papua en de realisatie van eenentwintig projecten, hebben interessante verhalen en prachtige foto’s opgeleverd. Verhalen over hitte, spanning, angst en afzien in de jungle, verdriet van een moeder, diep verlangen naar een geliefde, schoon water, een kraamkliniek, vervolging, de kwetsbare natuurlijke rijkdom van het gebied, paradijsvogels, pinang en peniskokers.

‘Na een gewapend conflict zouden littekens liefdevol gemasseerd moeten worden. Niet alleen die van ons zelf, maar ook die van de voormalige vijand’.

Nieuwsgierig geworden naar het hele verhaal? U kunt het boek eenvoudig voor €19,95 via Henk bestellen tel: 06-11453342 (dat scheelt weer in de verzendkosten)

 

Jam zelf maken

door Peter

potjes jamDe tijd voor het maken van jam is weer aangebroken. De oogst van vers fruit komt op gang en behalve omdat je niet alle fruit ineens kan opeten en je op deze manier je fruit langer kan bewaren, is het maken van jam een leuke bezigheid waarin je veel creativiteit en eigen smaakinbreng kwijt kan. Er zijn ongelofelijk veel jamrecepten in nog meer smaakvariaties te vinden op het internet. Bijvoorbeeld op de website van http://vangilse.nl/recepten/ of de website http://madamconfituur.com/ Waarom zou je steeds de bekende soorten eten, als je zelf jam maakt zie je hoeveel lekkere smaakvariaties je kunt maken. Met kruiden, specerijen, honing, drank, enzovoort. Het basisrecept voor het zelf maken van jam vindt je hieronder en zal voor later gebruik ook op de pagina “Tips en Tricks” geplaatst worden. Ook het recept voor het zelf maken van pectine en een lijst van fruitsoorten met van nature veel of weinig pectine staat erbij.

Basisrecept voor 4 potten jam (met geleisuiker)

Bron: www.zelfmaakrecepten.nl                                                         

1 kg schoongemaakt fruit

1 eetlepel citroensap

1 kg geleisuiker

4 schone jampotten met twist-off deksel

Snijd het fruit in kleine stukjes of pureer het met de keukenmachine of staafmixer.
Doe het fruit in een grote hoge pan en roer het citroensap en de geleisuiker erdoor.
Breng deze massa op matig hoog vuur al roerende aan de kook.
Laat de massa nu 4 minuten flink koken, roer regelmatig. Draai het vuur uit en laat de massa tot rust koken.
Schep eventueel met een lepel het ontstane schuim eraf

vingertestDiktetest
Gelering met pectine gebeurt al tijdens het koken, maar in grootste mate tijdens het koelen.
Zet een bord 10 minuten in de vriezer.
Doe iets warme jam op het koude bord. De jam koelt nu meteen af.
Trek een vinger door de jam.
Als de jam niet terugvloeit in het spoor, is de jam dik genoeg.
Anders meer pectine erbij en opnieuw een minuutje koken.
Lepeltest: Doe een koude lepel in de jam en meteen uit. Houdt deze ruim boven de pan.
Houdt de lepel dwars. Druppels: te dun  Als het als een vel eraf loopt: goed

Tips
Volrijp fruit bevat minder pectine dan onrijp fruit.
Voeg 2 eetlepels citroensap toe bij het koken van fruit met weinig pectine.
Gebruik vers sap, niet uit een pak.
Langer koken betekent dikkere jam. Inkoken op een laag vuur om aromaverlies te voorkomen en uiteraard regelmatig roeren.
Een theelepel boter toevoegen alvorens het fruit te koken voorkomt schuimvorming.
Een matige geleerwerking van de pectine wordt vaak gecorrigeerd door de jam opnieuw te koken met extra suiker en een extra lepel citroensap.
Te dikke jam kun je gebruiken op warme toast of bagels, in cake of taart, of op vlees.
Te dunne jam kun je gebruiken in smoothies of als siroop over nagerechten.

Jampotten
De potten en deksels kun je uitkoken in water met een schep soda, daarna afspoelen met heet water en uit laten lekken op een theedoek, maar van een verse beurt in de afwasmachine worden ze ook schoon genoeg.
Met de afwasmachine is het ook reeds voldoende als een wasbeurt met hoge temperatuur ingesteld wordt. Het afwasmiddel in de machine doodt elke bacterie grondig. Vul de potjes zo vol mogelijk zodat er een minimum aan lucht in zit na het vullen. Giet de jam in potten terwijl hij nog gloeiend heet is.
Laat de jam afkoelen terwijl de pot op zijn kop staat. Maak de potten aan de buitenkant schoon en plak er een etiket met de naam en de bereidingsdatum op. Bewaar de potten op een koele, droge plaats; aangebroken potten in de koelkast. Houdbaarheid: 1 jaar

Rabarberjam met gember van de buuf.

door Peter

GemberraspWe hebben twee rabarberplanten op de tuin en we houden van rabarbertaart, rabarbermoes met aardbei en custard als toetje maar wanneer je al een paar keer ervan hebt gegeten en er zit nog steeds rabarber aan de plant, geef je ook wel eens een bos aan iemand anders. Soms valt dat nog niet mee wat niet iedereen houdt van rabarber. Gelukkig hebben we een buurvrouw die wel van wanten weet met het spul. Twee dagen nadat ze de stelen in ontvangst genomen had stond er een potje rabarberjam met gember naast de voordeur. Een kopietje van het recept zat in de brievenbus en het heeft ons prima gesmaakt! Het recept van deze lekkernij staat op de pagina recepten. Het geheim: geraspte gember.

Afleggen van planten

van de redactie

Veel vaste planten en heesters kunnen vermeerderd worden door ze af te leggen. Dit kan alleen bij planten die lange scheuten of rozetjes vormen. Planten afleggen is eigenlijk een soort stekken, waarbij de stek aan de moederplant vast blijft zitten. Zo zorgt de moederplant ervoor dat de stek in leven blijft. Daardoor is de kans groot dat de stek uitgroeit tot een mooie nieuwe plant.

Planten afleggen is een heel makkelijke manier om heesters te vermeerderen. Je bent binnen een paar minuten klaar en hebt grote kans dat je een jaar later nog zo’n mooie struik erbij hebt.

Afleggen-top-omhoogZoek naar een jonge scheut die goed te buigen is.

Graaf naast de struik een gat, waarbij een oplopende kant richting de struik wijst.

De aarde rond het gat moet goed los zijn en voldoende kunnen afwateren.

Buig de scheut zo dat hij in het gat komt te liggen. Op het punt waar de tak buigt, maak je een klein sneetje dat je met een steentje openhoudt. Zet de tak vast met een krammetje of een steen. Bedek de tak met aarde en druk stevig aan. Zodra de tak gaat groeien, ongeveer een jaar later, kun je hem scheiden van de moederplant en hem ergens anders planten. Deze techniek kan toegepast worden met veel planten, o.a. Lavendel, Salie, Kornoelje, Krentenboom en Blauwe regen.

Salie; je kunt het maar beter op je tuin hebben.

Ingezonden door Corrien Olijdam

Salie_1Dat salie kalmerend is, is algemeen bekend. De Grieken en Romeinen zagen salie als een middel tegen álle kwalen. In de middeleeuwen werd het zelfs als magisch gezien om zijn brede werking bij verkoudheid, hoest, astma, insectenbeten, zenuwzwakte, uitblijvende menstruatie, steriliteit, het stimuleren van de spijsvertering, pijn door kramp te verminderen en het uitdrijven van gasvorming. Je kunt het dus maar beter op je tuin hebben.

Salie, ofwel salvia officialis, is afgeleid van salvia, dat weer is afgeleid van het Latijns woord salvere (gezond zijn, genezen of redden) en betekent ‘heilzaam kruid.’ Officinale betekent: kruid voor de apotheker.

De kruidkundige Gerard schreef in 1597: ‘Salie is bij uitstek goed voor het hoofd en hersenen, het maakt de zintuigen en het geheugen kwieker, versterkt de zenuwen en herstelt de gezondheid.’

Folklore

Lang geleden gingen maagden op de avond van de langste dag van het jaar (midzomernacht) in groepjes naar een park. Ieder maagd had een takje van salie bij zich. Met deze salie moesten de vrouwen enkele rituelen uitvoeren. Als alles goed verliep, verscheen precies om middernacht de toekomstige echtgenoot.

De symbolische waarden van salie in een boeket dat je geeft aan een vriend staat voor waardering en vriendschap, het geeft hen kracht en een lang leven.

Psyche: weerstand – wilskracht – zuiverend

Salie geeft weerstand en wilskracht en heeft een stimulerende, opwekkende, versterkende en verwarmde invloed. Verdampen van salie werkt bij mensen die lusteloos zijn, die een vertrouwenscrisis doormaken of die geestelijk overspannen zijn. Salie heeft ook een sterke antibiotische werking (antibacterieel, antiviraal en schimmeldodend).

Waterige en alcoholische aftreksels van salie worden gebruikt in gorgelmiddelen bij mondontsteking, tandvleesontsteking en amandelontsteking. Saliethee helpt ook bij bloedend tandvlees en keelpijn. Het is verder een goed spoelmiddel bij wonden en zweren. Salie-thee en salie-wijn kalmeren het zenuwstelsel en zijn goed bij lage bloeddruk. Het bevorderd de spijsvertering, helpt bij winderigheid en diarree.

Het salieblad bevat fyto–oestrogenen die helpen bij onregelmatige menstruatie en bij overgangsklachten. Bij opvliegers en transpiratie werkt koude salie-thee het best. Let op: salie niet gebruiken tijdens de zwangerschap.

Salie vermindert ook hoest en kou, het helpt tegen vermoeidheid voor en na een virusziekte. Het wordt ook gebruikt als een versterkend middel voor het hart. Het is opwekkend, samentrekkend, krampwerend en helpt bij onrustig slapen, leverziekten, reguleert de galstroom en zuivert het bloed. Het helpt ook bij nervositeit, angst, vergeetachtigheid en verwardheid bij oudere, verzwakte mensen.

Enkele weetjes:

Salierook verdrijft dier- en kookluchtjes.

Salie-damp desinfecteert de kamer.

Salieblaadjes wrijven over een insectenbeet vermindert pijn en zwelling.

Kauwen van salieblaadjes helpt bij pijnklachten.

Blaadjes tussen het linnengoed verjagen insecten.

Salieblaadjes die gedrenkt zijn in azijn zijn goed voor omslagen rond pijnlijke gewrichten en bij reumatische aandoeningen.

Als je met salieblaadjes over je tanden wrijft, krijg je wittere tanden.

Gezicht-stoombaden met salie hebben een samentrekkende werking.

Salie in vetrijke voeding verbetert de spijsvertering.

Recepten

Kruidenwijn: een fijne manier om versterkende kruiden op te nemen en de spijsvertering te verbeteren. Doe 200 gram gedroogde of 100 gram verse bladeren samen met 1 liter witte wijn in een glazen pot. Laat deze 2 tot 6 weken trekken. Zeef de salieblaadjes uit het mengsel en de kruidenwijn is klaar. Geniet van deze versterkende kruidenwijn.

Kruidenthee: 1 theelepel gedroogde of 2 theelepels verse salie overgieten met gekookt water, 7 minuten laten trekken. De thee verder op smaak brengen met honing.

Saliemelk: 5 salieblaadjes in 1 liter melk laten koken. De drank zoeten met honing. De melk zeven zodat de salie blaadjes worden verwijderd. Slaap lekker.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.