Nieuwsbrief 22 – juni 2014

9 mei was het dan zover:

Laura Kwak en Erik Egbers gaven elkaar het JA-woord.

Voor de meesten van ons zijn zij geen onbekenden, toen ze zich een paar jaar geleden in Doesburg settelden, startten ze met een tuintje op de Hoge Linie en werden daar graag geziene gasten.

Het atelier van goudsmid  Laura in de Bresstraat in Doesburg  was na een flinke verbouwing klaar en zo opende atelier “Marjolin” haar deuren.

Voor het tuintje was helaas geen tijd meer, maar Laura is lid van onze vereniging gebleven en Erik is bij een ieder ook wel bekend als onze Webmaster, waar hij uitermate goed in is!!

Ook nemen zij deel aan de maandelijkse terugkerende Culturele zondag, waren te zien met hun stand op de kerstmarkt en van het onlangs gehouden evenement ” Sierraad aan de IJssel” in de Martinikerk was Laura samen met zilversmid Marcel Blok de organisator!

Stilzitten is aan hen niet besteed en we zullen in de toekomst nog veel van ze horen.

9 mei werden ze in de echt verbonden, zoals dat zo mooi heet.

Een prachtig bruidspaar, zoals op onderstaande foto is te zien.

Trouwfoto Laura en Erik

Laura en Erik namens bestuur en leden VVID,  van harte gefeliciteerd met jullie huwelijk, we wensen jullie alle geluk toe!

En wie weet… wel 15 kleinkinderen!

 

Stengelaaltje (Nematode)

Hier op de redactie kwam onderstaand bericht van John de Rooy binnen:

“Bij mij op de tuin is de ui allemaal misvormd, dit komt zeer waarschijnlijk door het stengelaaltje. Bij bijna iedereen op de Bolwerken is het te zien. Ik heb bijgevoegde info opgezocht op internet.
Misschien kunnen jullie dit plaatsen, zodat iedereen ervan op de hoogte is!”

We kunnen melden dat niet alleen op de Bolwerken dit lastige verschijnsel is gesignaleerd, maar dat ook onze eigen uien vorige week in de restafvalcontainer zijn verdwenen. Wanneer je stengelaal vindt in je uien: Vernietig ziek materiaal en laat vooral niet achter bij of op je perceel!

Hieronder volgt het artikel van John:

Symptomen100528-002-Onion-eelworm

Het blad van jonge planten is gekromd en ernstig misvormd. Later aangetasteplanten zijn gedrongen en blauwachtig van kleur. Het blad kan sterk verdikt en broos van structuur zijn. Aangetaste bollen zijn glazig. De binnenste rokken zwellen meer op en vertonen een witte voosachtige structuur. De wortels verteren en de planten gaan rotten. De aangetaste planten en bollen scheiden een typerende geur af.

Ontwikkeling en infectie

Stengelaaltje nemaAan het begin van het seizoen dringen larven ondergronds het jonge weefsel van kiemplanten binnen. Via vrij water (na regen of beregening) kan het stengelaaltje ook bovengrondse delen van de plant bereiken en daar via huidmondjes of door directe penetratie de plant binnendringen. In het weefsel eet het stengelaaltje aan de inhoud van de cellen door celwand afbrekende enzymen af te scheiden. Als de wijfjes geslachtsrijp zijn produceren ze 200-500 eieren. Het stengelaaltje heeft een brede waardplantenreeks. Bijzonder is het vermogen van het stengelaaltje om in een op droog organisch materiaal in rust te gaan. Zelfs bij het ontbreken van een waard kan het stengelaaltje voor lange tijd in de bodem overleven.

Voorkomen en bestrijden

Teel op grond vrij van stengelaaltjes en gebruik gezond uitgangsmateriaal. Voorkom uitbreiding van bestaande besmettingen, reinig werktuigen en gereedschap en vermijd verplaatsing van besmette grond. Witlof, peen, tarwe en gerst vermeerderen het stengelaaltje niet en zijn ongevoelig voor schade. 

Vernietig ziek materiaal en laat dit vooral niet achter op of bij het perceel.

De stengelaal kan zonder waardplant wel dertig jaar in leven blijven grondontsmetten heeft weinig zin. Dit is een niet te onderschatten probleem voor de toekomst.  Stengelaaltjes leiden tot misvormingen in de uien. Het advies is om de vruchtwisseling te respecteren. Wacht, om te vermijden dat het stengelaaltje zich kan uitbreiden, minimaal vier jaar vooraleer terug te keren met planten van de familie van de Liliaceae. Als er aantasting was door stengelaaltje zal zes jaar een absoluut minimum zijn.

Larven van het stengelaaltje

De larven zijn klein en wit, ze lijken op maden. Als je een ui opensnijdt zie je er waarschijnlijk een zitten.

 

De moestuin in juni

van de redactiepaardenbloem

Wat ideeën verzameld over de vervanging van teelten in de loop van de maand juni.

De vorstgevoelige gewassen zijn nog maar net gezaaid of uitgeplant of de oogst van de plantjes die we in het vroege voorjaar aan de grond toevertrouwden is al begonnen.

Het is aflossing van de wacht. In de loop van de maand juni komen wat stukjes grond in de moestuin vrij. Spinazie, peulerwten, slasoorten, vroege aardappelen, lente-uitjes en jonge worteltjes ruimen in de loop van de maand juni soms al de baan voor een volgend gewas. Maar, het is eigenlijk nog te vroeg om deze maand al helemaal de kaart van de echte najaarsgroenten en nateelten te trekken. Er zijn immers in juni nog heel wat hoofdteelten die opgestart kunnen worden.

Probeer niet af te wijken
Voor wie zich wil houden aan de regels van de vruchtwisseling is de keuze van het volggewas niet altijd eenvoudig.

Toch houd je er het beste maar wat rekening mee. De indeling van de moestuin in perceeltjes is echt geen boekenwijsheid. Niet dat de planten dan niet zouden willen groeien als je de vruchtwisseling aan je laars lapt, maar wel omdat je zonder teeltplanning zo zoetjes aan de grond verziekt. In een nieuwe moestuin zal je de eerste jaren zeker niet gestraft worden als je steeds dezelfde groenten op één perceel teelt. Maar plotseling zal je zien dat schimmelziekten en aaltjesaantastingen vaker en nadrukkelijker aanwezig zijn.
Koolgewassen zijn daarbij het beste voorbeeld. Wie jaar na jaar koolgewassen op dezelfde plaats neerzet zal niet lang hoeven wachten voor hij problemen ondervindt. Maar ook prei- uien, wortelen-selderij-peterselie en de groep van de peulgewassen zijn nogal eens combinaties die bij slechte opvolging problemen in de moestuin veroorzaken. En niet te vergeten aardappelen natuurlijk die zichzelf het beste pas na 5-6 jaar opvolgen.

Koolgewassen
brocoliKoolgewassen moeten absoluut op hun eigen perceel blijven gedurende het hele moestuinjaar. De kans is groot dat u op dit perceel al wat broccoli en vroege bloemkool kunt oogsten. Om bloemkool en broccoliplantjes op te kweken heb je nu nog ruim de tijd. Je kan bloemkool en broccoli immers, met tussenpozen, uitplanten tot de eerste dagen van augustus. Eind juni is ook het moment om de minder gekende teelt van winterbloemkool te starten.
Maar, het is tot half juni nog de goede tijd om het perceel verder aan te vullen met sluitkool en spruitkool.  Voor de kweek van rode en witte kool en spruitkool is het eigenlijk te laat. Het is beter dat de planten van deze gewassen voor half juni de grond ingaan. Late savooiekool kan je nu nog wel zaaien (tot half juni) met de bedoeling deze uit te planten voor einde juli.
Chinese kool is een typische najaarsteelt die in juni al geplant kan worden. Liever niet te veel, want  je kan zeker nog zaaien en plantjes opkweken tot begin augustus en zo de oogst van deze minder goed bewaarbare koolsoort spreiden. Hetzelfde geldt ongeveer voor koolrabi. Spitskool kan in principe nog gezaaid worden tot 10 juni, maar het blijft toch eerder een typische  groente voor het voorjaar en de vroege zomer, die bij oogst tijdens hoogzomer weinig aantrekkelijk is. Juni is ook de zaaimaand van de boerenkool met oogst tijdens de winter.
Keukenraap zaaien in juni wordt niet gedaan. Het is beter dit uit te stellen tot na half juli. Vanaf eind juni kan je winterrammenas zaaien.

Bladgewassen
Het perceel van de bladgewassen is waarschijnlijk het perceeltje met het meeste ‘in- en uitgaande verkeer’. De oogst is er nu al volop aan de gang met de verschillende slasoorten en spinazie. De keuze voor een tweede teelt is enorm groot en het enige wat in juni niet mogelijk is, dat is spinazie omdat die het in de zomer niet goed doet. Die vervang je dan beter door Nieuwzeelandse spinazie. Voor de rest kunt u volop bladgroenten telen. Slasoorten, andijvie, radicchio, groenlof, prei en selderij peterselie, het kan allemaal nog. Plantjes van deze gewassen opkweken is in juni nog prima mogelijk. Juni is ook de maand dat heel wat herfst- en winterprei geplant wordt. Dit kan ook nog wel in juli om tijdens de winter prei te oogsten

Bij slasoorten is het de gewoonte dat die zichzelf opvolgen. Het is goed mogelijk gedurende één jaar sla na sla te telen. Veel tuinders reserveren dan ook een perceeltje voor slasoorten, eventueel met worteldoek.

U merkt het al, de kans is groot dat het perceeltje van de bladgewassen wat te klein uitvalt. Daarom wordt er wel eens gezondigd met de groep van bladgewassen. Zo kan je zonder groot risico met de teelt van bladgewassen uitwijken naar het perceel van de vroege aardappelen. Toch zeker voor slasoorten en andijviesoorten. Winterprei en bladselderij kan nog na vroege aardappelen geteeld worden, op voorwaarde dat dit niet tot gevolg heeft dat er slechts twee tot drie jaar tussen wortelen-selderij  of uien-prei zit. Zo niet, horen selderij en prei thuis op, eventueel een tweede perceel, van de bladgewassen. Spinazie kan dan weer ingezet worden als voorteelt op een ander perceel.

VruchtgroentenAubergines
In veel moestuinen biedt dit perceel de minste variatie omdat de teelt van tomaten, paprika aubergine dikwijls in de kas plaats vindt. Je vindt er wel courgettes en pompoenen. En ook wel een openluchtteelt van tomaten, al dan niet met regenbescherming. Hier is dus geen teeltwisseling aan de orde. Enkel suikermaïs kan nog gezaaid worden tot begin juni. Hoewel, vergeet niet nog enkele courgettes te zaaien einde juni, die u dan kan uitplanten om tot diep in het najaar courgettes te oogsten. De eerste geplante courgettes zijn immers meestal versleten en uitgeteld aan het begin van september.

Wortelgroenten
Na de lente-uitjes en de groen geoogste plantui kunnen we nog steeds wortelen zaaien. Je kunt immers bospeen zaaien tot half augustus. Ook pastinaak behoort nog tot de mogelijkheden.  Na de vroege worteltjes of vroeg geoogste uien kan je makkelijk nog rode biet telen en knolvenkel. Juni is een goede maand om knolvenkelplantjes op te kweken. Het probleem met opschieten vlak voor de oogst is bij laat zaaien een stuk minder. Voor witlof zijn, bij noodgevallen, de laatste dagen van juni echt wel het uiterste moment om te starten.  Pastinaak zaaien in juni kan ook nog.

Peulgewassenheader_doperwten
Het perceel van de peulgewassen schept nog wel het meeste problemen in verband met de volgteelten. Peultjes en tuinbonen kunnen nog tot 10 juli opgevolgd worden door late boontjes. Tot uiterlijk eind juni kan je ook een teelt van stokbonen aanvatten. Maar natuurlijk kunnen we niet alle boontjes na de erwten gaan telen, er moeten er ook al een beetje gezaaid worden half mei, begin juni en half juni om zo een mooie oogstspreiding te krijgen.Na de erwten worden dan ook wel eens enkele snelgroeiende bladgroenten geteeld.

Aardappelen
Op het perceel van de vroege en halfvroege aardappelen kan best nog wat als nateelt verbouwd worden. Daarom wordt er wel eens gezondigd met de groep van bladgewassen. Zo kan je zonder groot risico met de teelt van bladgewassen uitwijken naar het perceel van de vroege aardappelen. Toch zeker voor slasoorten en andijviesoorten. Winterprei en bladselderij kan nog na aardappelen geteeld worden, op voorwaarde dat dit niet tot gevolg heeft dat er slechts twee tot drie jaar tussen wortelen- selderij zit of uien-prei zit.

Courgettes

courgetteZaai niet alle zaden op hetzelfde moment. Je kunt al zaaien eind april onder beschutting, maar ook eind juni kan je nog courgettes zaaien. Dit zorgt ervoor dat je in augustus en september een jong en productief gewas hebt. Courgette is een gulzige en snelle groeier, maar raakt ook snel “versleten”. De groei van oudere planten stagneert wat waardoor ze vatbaarder worden voor witziekte (echte meeldauw). Door gespreid te zaaien kan je dit voorkomen.

Kies niet alleen een plekje uit de wind en in de zon maar voorzie dit plekje ook van voldoende compost en organische mest. In droge periodes is water geven zeker nodig. De grote bladeren verdampen zeer veel en de snelgroeiende vruchten kunnen alleen maar zwellen als ze voldoende water kunnen opnemen. Vergeet ook niet een (bamboe) stok bij de planten te zetten. En om de twee weken het stukje bijgegroeide stengel vast te binden. Zo zullen er minder vruchten op de grond liggen en groeien de planten niet kriskras door elkaar.

 

Stamppot van aardappel-citroenpuree met lavas

door PeterKONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Deze maand een recept waarvan de ingrediënten in juni volop vers op de tuin aanwezig zijn. Eens een keer een heel andere manier om je aardappelpuree aan te kleden. Terwijl ik dit schrijf is het nog mei en het water loopt me in de mond wanneer ik eraan denk dat het binnenkort zover is. Het recept voor lamsbout in karnemelk dat er heel goed bij smaakt, stond regelmatig op de dagschotel bij Riche National in Arnhem. Haast niet meer voor te stellen, maar het kostte toen negen gulden!

Lees verder in de rubriek recepten

 

Prokkel

Nieuws van Werkstation Beinum  ( www.werkstation-beinum.nl )

dakpannen ophalen clausNa een mailtje aan de buren van Werkstation Beinum konden we aan het begin van deze maand wat dakpannen en een stuk steenwol komen ophalen om Hotel Prokkel weer een eindje verder op weg te helpen. Op de foto staat Jozef op de werf van aannemingsbedrijf Claus met een kruiwagen vol spullen. Mensen van Claus Aannemingsbedrijf ontzettend bedankt voor de medewerking aan dit project!

Ondertussen zijn de paneeltjes voor de vlinder- en lieveheersbeestjeskasten op maat gezaagd en met een decoupeerzaag zijn de sleufjes erin gemaakt. Daarna alle sleufjes netjes met een stukje schuurlint splintervrij gemaakt. De kieren tussen de twee kasten worden dichtgemaakt met de steenwol zodat andere insecten geen toegang hebben in deze gedeeltes.

Op vrijdag 6 juni worden alle onderdelen van Hotel Prokkel naar locatie Ooi-Koppenberch gebracht. Daar wordt door de werkers van Beinum vanaf ongeveer 11.00 uur het hotel samen met mensen van de volkstuindersvereniging in elkaar gezet. Wanneer alles gemonteerd is, zal het hotel een dakje krijgen met sedumplantjes. Om half drie ’s middags zal Hotel Prokkel dan officieel geopend worden. Wanneer leden die dag op locatie Ooi de handen uit de mouwen willen steken zijn ze van harte welkom. Laat even weten of je komt.

 

Tips van Pim

door Pim EdelmanSpitvork Pim (Medium)

Beste tuinvrienden.

Al meer dan 15 jaar doe ik alles in de tuin met een spitvork. Een schop heb ik wel maar gebruik ik bijna nooit. Het is geen spitvork die je tegenwoordig koopt, maar één met een extra blad aan de bovenzijde (zie afbeelding). Dit is een Wolf (was toen wel prijzig 70,00 gulden). Ik heb er via Google naar gezocht maar kon hem niet vinden. Kijk uit met het kopen van een goedkope spitvork. Zit je op de klei, dan staan de tanden zo scheef.

Binnenkort is het weer zover. De vroege aardappels kunnen de grond weer uit daarom nog een stukje over “Doorwas” bij aardappelen.

 

Doorwas bij aardappelen.

Doorwas (Medium)In 2010  heb ik last gehad van doorwas bij mijn aardappelen. Voor mij was het iets nieuws, in de 40 jaar dat ik tuinier heb ik het nu 1x meegemaakt. In het kort komt het hier op neer: Een nieuwe aardappel gaat zich gedragen als pootaardappel. Dus aan de nieuwe aardappelen komen allemaal uitlopers met kleine aardappeltjes. Dit komt voor als er een periode van hoge (bodem) temperaturen zijn in combinatie met droogte. De plant geeft daarna de voeding aan de nieuwe aardappeltjes. De opbrengst wordt hierdoor beduidend minder. Je ziet het, als de plant opnieuw gaat groeien en bloeien.

Op de site Kennisakker.nl kwam ik het volgende artikel tegen:

Wat is doorwas?

Doorwas is een verschijnsel waarbij als gevolg van een periode met hoge (bodem)temperaturen de kiemrust van de nieuw gevormde aardappelknollen in de grond wordt verbroken. Dergelijke bodemtemperaturen treden op als de maximumluchttemperatuur gedurende enkele dagen achter elkaar hoger is dan 25 °C.
Als vervolgens de temperatuur weer is gedaald en het heeft geregend, kunnen bij voor doorwas gevoelige rassen aan de kiemen nieuwe knolletjes ontstaan, zogenaamde secundaire knollen. Als deze secundaire knolletjes een doorsnede hebben van 1,5 à 2 cm stopt de groei van de gepote aardappel. Soms groeien de aan de aardappel gevormde kiemen boven de grond en geven een plantje. Ook kan als gevolg van doorwas knolmisvorming ontstaan. Bovengronds leidt een doorwasinductie dikwijls tot hernieuwde loofgroei en het (opnieuw) in bloei raken van de planten.
Doorwas treedt in sterkere mate op naarmate het gewas over meer stikstof kan beschikken. Als het gewas tijdens de periode dat hoge bodemtemperaturen optreden gesloten is, zal minder doorwas optreden dan bij een open gewas.

Je kan doorwas voorkomen door te spuiten met MCPA. Maar wij zijn hobby tuinders en zullen dat niet gauw doen.

 

Heermoes en zevenbladheermoes

Van de redactie

Hardnekkig onkruid zoals zevenblad en heermoes moeten, voordat de tuin beplant wordt, verwijderd worden uit de grond. Het is natuurlijk mogelijk alle planten uit de tuin te halen, maar bedenk dan wel dat uit elk wortelstukje dat in de grond achterblijft weer een nieuwe plant ontstaat! Is het niet mogelijk alle planten uit de tuin te halen, dan kan het hardnekkige onkruid de das om gedaan worden door regelmatig alle groene stukjes die boven de aarde uit komen direct weg te trekken. De planten kunnen op deze manier geen voedingsstoffen opnemen via het bladgroen en na verloop van tijd zullen ze volledig uitgeput zijn. Dit is een intensief en langdurig werk maar u komt als overwinnaar uit de bus.

 

Concept notulen Algemene ledenvergadering

notulenvan het secretariaat

De concept notulen van de algemene ledenvergadering van donderdag 24 april zijn beschikbaar voor leden op de ledenpagina. Voor deze pagina dient men in te loggen met het wachtwoord.

5 gedachten over “Nieuwsbrief 22 – juni 2014

  • 1 juni 2014 om 20:50
    Permalink

    Hallo Peter,

    Naar aanleiding van jouw nieuwsbrief 22 las ik over stengelaaltje bij de uien. Helaas moet ik bij mijn tuintje “De Bres” constateren, dat alle rode uien (80 stuks) aangetast zijn door dit aaltje, heb de uien gerooid en vernietigd, bedankt voor de informatie, toch wel goed dat we zo’n nieuwsbrief hebben. Nogmaals bedankt.
    Groetjes,
    Jozef Stollé

    Beantwoorden
    • 2 juni 2014 om 21:38
      Permalink

      Peter, bedankt weer voor de prima nieuwsbrief. M.b.t.de uienellende: ik weet dat Tinus en ook ik een uienbed hebben moeten ruimen. Bij mij ook de rode uien. Het aaltje zoals aangegeven in de nieuwsbrief is echter niet de boosdoener bij Tinus en bij mij, maar de uienmineervlieg. Kenmerkend zijn de kleine bruine poppen in de plant. Zie voor meer info: http://sjeftuintips.wordpress.com/

      Henk Hoogink

      Beantwoorden
  • 13 november 2018 om 11:45
    Permalink

    Ik was even de oude nieuwsbrieven aan het doornemen. Leuk om te zien wat er in het verleden allemaal is gedaan!

    Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.