Nieuwsbrief 11 – juli 2013

Oorwormenpot

door Peter

OorwormOorwormen zijn heel nuttig om schadelijke parasieten zoals bladluizen, perenbladvlo en wollige bloedluis in uw (fruit)bomen op te ruimen. Oorwormen voeden zich ook met mijten, larven en eieren van appelmade, kommaschildluizen, kleine rupsen en algen.

Door oorwormen optimaal in te zetten is het meestal overbodig om te spuiten

Oorwormen overwinteren in de grond, maar zoeken bij warm weer (mei-juni) voedsel en een nieuwe nestplaats.

Schuilplaatsen voor oorwormen zijn bijvoorbeeld bosjes bamboe, zwarte plasticzakjes met gaten en gevuld met stro of iets wat er leuker uitziet; een aardewerken bloempot met stro.

Deze nestplaatsen worden vanaf april-mei in de “broek van de boom” gehangen. Dit is de plaats oorwormenpotwaar de onderste dikke boomtakken vertrekken aan de stam.

Wanneer er geen alternatieve schuilplaatsen zijn, dan kunnen oorwormen zich ook tussen de vruchten gaan verstoppen en nestelen, waarbij soms lichte schilvreterij kan voorkomen.

Vanaf september tot april-mei gaan de oorwormen opnieuw de grond in om te overwinteren.

Werkinstructie:

Bind een pluk stro, hooi of wol samen met een touw of ijzerdraad.
Vouw het stro vervolgens dubbel en trek de ijzerdraad- of touwuiteinden door het gat van de bloempot.
Leg de pot een paar dagen op de grond op een plek waar je oorwormen hebt gezien, om de oorwormen in de pot te lokken.
Hang de pot in een (fruit)boom of zet hem op een bamboestok op de plek waar de oorwormen nodig zijn.

 Luizen, rupsen en witte- en koolvlieg 

 Natuurlijke vijanden inzetten

Luizen hebben hun eigen natuurlijke vijanden zoals lieveheersbeestjes, oorwormen, sluipwesp, gaasvlieg en zweefvlieg. Zorg voor een goede leefomgeving voor deze insecten door bijvoorbeeld een insectenhotel.

larve lieveheersbeestjeNiet alleen het lieveheersbeestje maar vooral de larve hiervan eet grote aantallen luizen (zie afbeelding)

Ook het spuiten met het extract van Rabarberblad wordt door luizen niet op prijs gesteld

Rabarberblad (extract)
Recept:
Pluk 1 kilo blad, snijd in repen en kook 20 minuten in 2 liter water. Laat afkoelen, zeven en voeg 1 eetlepel zachte zeep toe. Verdun 1 op 4 liter water, vernevelen op bewolkte dagen. Wanneer nog suiker aan dit recept wordt toegevoegd blijft het goedje “plakken”aan de plant en heeft meer effect.

Rabarbergier

Een emmer voor de helft gevuld met rabarberblad, afvullen met water en een week laten trekken.

 Brandnetelgier

brandnetel1Een gegist aftreksel van brandnetelbladeren en -stengels, dat nuttig is in de biologische tuin. Het bevat stikstof en mineralen, bevordert het bodemleven en stimuleert de groei van de planten. Een ongegist aftreksel van brandnetels kan bladluizen en andere zuigende, schadelijke dieren verdrijven.

Een plastic emmer wordt voor drie vierde gevuld met jonge, niet bloeiende brandnetels. In een paar liter regenwater wordt 500 gram suiker opgelost. Dit mengsel wordt over de brandnetels uitgegoten. De emmer wordt bijgevuld met regenwater tot enkele centimeters onder de rand. Dit mengsel moet enkele dagen rusten. Na een paar dagen begint het brouwsel te gisten. Het toevoegen van een paar schepjes steenmeel kan helpen om eventuele geurhinder te beperken want stinken, doet het wel…. Het mengsel dient één maal per dag geroerd te worden.

Vijf of zes dagen later – bij heel warm weer kan het eventueel zelf vroeger – is het bestrijdingsmiddel klaar. Met een borstel kunnen we de planten besprenkelen. Indien de netelgier met een sproeiapparaat aangebracht wordt, dient deze gezeefd te worden om de leidingen en doppen niet te laten verstoppen

De rol van suiker is meervoudig. Suiker helpt om een betere vergisting van de netels te krijgen. Het gedeelte van de suiker dat niet vergist, doet dienst als kleefmiddel zodat de netelgier niet onmiddellijk van de plant afloopt. Bovendien zorgt de suiker voor een hoger alcolgehalte. Alcohol is giftig voor insecten.

Brandnetelgier wordt bij voorkeur toegepast bij betrokken weer of het vallen van de avond.

Gebruik

In verdunde vorm wordt brandnetelgier vaak gebruikt in de moestuin voor:

Het bestrijden van bepaalde schimmels en ziekten

Het toevoegen van extra voedingsstoffen aan de bodem

Het is geschikt als bijvoeding voor veeleisende gewassen als tomaten, kool, selderie, komkommer en prei.

 

Meeldauw

Fenegriekzaadpoeder

Fenegriekzaadpoeder is door de Europese Commissie toegelaten als gewasbeschermingsmiddel voor de bescherming van planten tegen bladschimmels, meer bepaald echte meeldauw (Uncinula necator) bij druif. Het wordt in water opgelost en verneveld over de bladeren. Het poeder van fenegriekzaden is zelf geen fungicide, maar het activeert het zelfverdedigingsmechanisme van de plant.

Witte vliegKaswittevlieg-3

Door afrikaantjes en (of) Oost-Indische kers of goudsbloem naast (in de nabijheid.) van de planten te plaatsen kunnen we de witte vlieg goed bestrijden deze soorten scheiden een stof af die door de buurplanten wordt opgenomen zodat ze niet meer aantrekkelijk zijn.

 Slakken 

Het is haast onmogelijk om je tuin vrij van naaktslakken te krijgen, daarom kun je het beste je aandacht besteden aan het beschermen van kwetsbare planten, zoals zaailingen en nieuwe uitlopers van kruidachtigen.

Houd de grond rondom de planten vrij van bladafval en ander rottend materiaal, omdat dit naaktslakken aantrekt.

Breng rondom het zaaibed scherp en/of droog materiaal aan waarover de slakken niet kunnen of willen kruipen, zoals fijngemaakte eierschalen, schelpengrit of zaagsel.

Geef water in de ochtend, zodat het gewas en de grond eromheen droog is als de slakken in de avond te voorschijn komen. Plaats uw compostbak zo ver mogelijk bij de kwetsbare planten vandaan.

Slakken vangen 

Mochten de naaktslakken zich, ondanks alles, toch vermeerderen, dan kun je ze op diverse manieren vangen.

Leg op slakkenrijke plaatsen ‘s avonds schuilplaatsen voor ze neer, b.v. dakpannen, grote koolbladeren, rabarberblad of een stuk zeil. ‘s Morgens verbergen ze zich hieronder. In de ochtend kun je de slakken van de onderkant afplukken en ze doden. De meest humane manier om dit te doen is ze in een plastic zak te stoppen en de zak een uurtje in de vriezer te leggen.

’s Avonds in het donker met een zaklantaarn de naaktslakken zoeken en rapen. Graaf bekertjes ofSlakkenval werkwijzer potjes in de grond in tot de rand nog iets boven de grond uitkomt (dit voorkomt dat loopkevers zomaar het bekertje inrennen en verdrinken) en vul ze tot ongeveer de helft met gistrijk bier. Slakken worden door de geur van het gist aangetrokken en kruipen in de bekertjes, waarna ze verdrinken. Ook kan je zelf een slakkenval maken van een emmertje met deksel (zie foto)

Natuurlijke vijanden inzetten

Zorg voor bomen of struiken waarin vogels als lijsters, eksters, kraaien graag vertoeven.

Leg een hoopje takken in een hoek. Hierin zullen egels graag vertoeven.

Plaats een omgekeerde bloempot met een gat bij de rand als opening op de grond. Dit zou een huis kunnen worden van een hongerige pad.

Plaats voor loopkevers en duizendpoten een stapeltje dorre bladeren en/of een platte steen ergens in een hoekje van de tuin.

Koop parasiterende aaltjes bij een tuincentrum.

Slakkenkorrels. 

Omdat deze korrels giftig zijn en ook door andere dieren gegeten worden, niet gebruiken. Slakken die hiervan gegeten hebben worden daardoor zelf giftig en egels en andere dieren die veel van de vergiftigde slakken eten kunnen in de winter aan het gif overlijden, als hun vetreserves, waarin de gifstoffen zijn opgeslagen, worden aangesproken.

 Recept van deze maand: Clafoutis

door Peter

clafoutis-aux-cerisesDat men in Zuid-Frankrijk weet hoe lekker eenvoudige gerechten zijn, mits men met goede ingrediënten werkt, is een bekend feit. Wat let ons om als volkstuinders dit smakelijke en toch eenvoudige recept eens te maken. Ten slotte vers fruit van goede kwaliteit voldoende. Deze Clafoutis kan natuurlijk behalve van kersen ook met diverse soorten ander fruit gemaakt worden. Een super toetje dat in Frankrijk vaak tussen de middag als nagerecht bij de lunch geserveerd wordt met als afsluiting een lekker kopje espresso. Wil je groots uitpakken kan het ook nog geserveerd worden in combinatie met ijs en warme vanillesaus. Hier kunnen we haast niet wachten to we weer vertrekken naar het land van Clafoutis en Ille-Flottante en tot die tijd maken we het gewoon zelf. Lees verder in de rubriek recepten.

 

Oasis tipOasis-Blokken-1

Gelezen op internet

Een handige tip is misschien om onder op de bodem van de bloembakken een paar centimeter dikke laag goed natgemaakte oasis te leggen. De planten drogen op een warme zomerdag minder snel uit, er blijft altijd een voorraadje water achter in de oasis.

 

Sint-Maarten en de volkstuinMaggiplant gesneden

door Peter

Elk jaar, al tweeëndertig jaar op rij, op de tweede zaterdag van juni wordt door de Stichting Manifestaties Martinikerk Doesburg de Sint Maartensmaaltijd en de Verzamel en Curiosamarkt in en rond de Martinikerk georganiseerd. Een heel evenement waar meer dan vijftig vrijwilligers flink druk mee zijn. De laatste vijf jaar hebben de Hanzefeesten zich hierbij aangesloten en is een prachtige dag Doesburg ontstaan.

Sint-Maarten is de beschermheilige van Doesburg. Hij leefde in Frankrijk in de vierde eeuw na Christus. Tijdens zijn leven deden al verhalen rond over zijn wonderdaden. Eén daarvan is de geschiedenis van Sint-Maarten en de hongerige menigte. Op wonderbaarlijke wijze werd deze menigte gevoed met soep, brood en veldvruchten. Deze gebeurtenis inspireerde de Stichting om opnieuw “zwervers, boeren, eenvoudige lieden en monniken” gastvrij te eten te geven.

Jaques en PeterIn Doesburg is er weinig “wonderbaarlijks” aan, gewoon een stuk of vijftig vrijwilligers, die op deze dag hard aan het werk zijn met het maken van grote pannen soep, het snijden van heel veel brood en watermeloen en vooral met het doen van ongelofelijk veel afwas. De koks hebben een speciale werkwijze en receptuur ontwikkeld die het mogelijk maakt om in serie pannen soep van 40 liter te maken. Telkens wanneer de ene pan klaar is, is al een begin gemaakt met de volgende. Zo is de hele dag aanvoer van lekkere verse soep mogelijk.

Door de jaren heen is het recept aangepast en ieder jaar is de soep weer een beetje anders. Er is een basisrecept waarmee gevarieerd wordt.

Wanneer je als kok mee kan denken en je bent ook lid van de Volkstuinders Vereniging, is de combinatie natuurlijk gauw gemaakt. Veel groenten zijn er rond deze tijd nog niet om in de soep te doen maar verse kruiden des te meer. Je hebt echter nogal wat nodig om 650 liter soep een smaakje te geven! Dit jaar dus van een paar tuinen de maggiplant kaalgeknipt en flink geplukt van de salieplanten bij ons op de tuin.Combineer dat met honing, citroensap en gembersiroop en een nieuwe variant op de basis is geboren. Zo hebben “de velden rond Doesburg” weer bijgedragen aan het voeden van de hongerige menigte. In het bijzonder Pim bedankt! 

Nieuwe tuinders

Van het secretariaat

Zoals veel tuinders al weten heeft Cengiz Tekin zijn tuin na jaren moet opgeven. Cengiz werd medio 2013 ziek. We hebben samen met hem gehoopt dat hij na alle behandelingen weer aan de slag kon gaan op zijn tuin. Jammer genoeg heeft hij moeten constateren dat hij het lichamelijke werk niet meer aankan en heeft hij de tuin met pijn in zijn hart op moeten zeggen. Gottfried Laumen en Anita Nieuwenhuis gaan de tuin in juli overnemen. In het begin zal Gottfried nog weinig zwaar werk kunnen doen omdat hij eind mei een nieuwe heup heeft gekregen. Een aantal de tuinders van de Ooi zijn aan de slag gegaan en op dit moment wordt eraan gewerkt dat Anita en Gottfried een handje geholpen worden met het weer op orde krijgen van tuin Ooi 19. De stukken die dit jaar niet meer gebruikt gaan worden zullen worden omgespit en ingezaaid met groenbemesters. Ook de bijen komen zo weer aan hun trekken. Het bestuur wenst Anita en Gottfried de komende jaren veel plezier met hun tuin.

Drachtplanten Ooi – Koppenberch

zaaigoed OoiTot slot van deze nieuwsbrief nog even een foto van Henk Hoogink van het resultaat van het inzaaien van het bloemenmengsel bij de toegang van complex de Ooi – Koppenberch. De droogte van het begin van deze maand deed het ergste vrezen maar na een week warm weer en een paar flinke regenbuien schoten de planten de grond uit met als gevolg de eerste bloemen op een groene weide.

Een gedachte over “Nieuwsbrief 11 – juli 2013

  • 28 juni 2013 om 12:55
    Permalink

    Complimenten weer Peter voor het maken van de nieuwsbrief. De aandacht voor ecologisch tuinieren past in mijn straatje en het geeft een goed gevoel dat andere tuinders dat ook aanspreekt. De beloning van tuinieren met respect voor de natuur was onlangs te bewonderen in mijn tuin, via de prachtige rupsen van koninginnenpage op wortel-en venkelblad. De schade viel mee; per rups drie bladstengels wortelloof!

    Henk Hoogink

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.